«کەسی سێیەم»: لە ئەخلاقەوە بەرەو دادپەروەری

بەشی دەیەم ١. لە فەلسەفەی ئیمانوێل لێڤیناسدا، «ئەویدی» لەمیانەی ڕووخسارەوە بۆ سوبێکت دەردەکەوێت و دواتر لەڕێگەی «وتن»ـەوە، بانگهێشتی دەکات بۆ تووندووتیژی نەکردن یان هەمان فەرمانی «مەکوژە». ئەم بانگهێشتنکردنە، بانگهێشتکردنە لە سوبێکت، هەتا…

«نا-هاوچەرخبوون»ی هونەرمەندانی سەردەم

بێگومان دەسکەوەتەکانی «مۆدێڕنە»، تەنیا بە گەشەکردن و پەرەسەندنی «ئەقڵی زانستی»ەوە سنووردار ناکرێن و «چەمکی هونەر»یش یەکێک لە داهێنانەکانی ئەوە؛ بەجۆرێک کە ڕێگە خۆشکەربوو هەتا هونەر، پرسیارێک بێت لەپێناو خودی خۆیدا. چونکە هونەری مۆدێڕن، لە…

«وتن»: بەخێرهاتنکردنی ئەویدی

بەشی هەشتەم   ١. دەروازە ئیمانوێل لێڤیناس، «سوژە» لەڕێگەی بەرکەوتنی لەگەڵ ئەویدیدا وەسفدەکات، بە جۆرێک کە لەمیانەی «کەوتنە بەردەم ئەویدی»یەدا بەرهەمدێت. بەبڕوای لێڤیناس ئەوەی لە پەیوەندی لەگەڵ ئەویدیدا ڕۆڵی دیاریکەری هەیە، ئەخلاقە نەک…

لە «هەیە» هەتاکو «مەرگ»

به‌شی شه‌شه‌م سەرەتای وەسفکردنەکانی لێڤیناس لەبارەی سوژەدا ، لە دۆخێکەوە دەستپێدەکات کە هەرچەند بوونی دەرەکی نیە بەڵام بە شێوەی تێگەیی و چەمکیانە دەکرێ وێنا بکرێت ئەویش دۆخی : «بوونێک بە بێ بوونەوەران» . لێڤیناس لەڕێگەی دەستەواژەی «IL y a»…

«سوژە»ی لێڤیناسی

    بەشی پێنجەم یەکێک لە خاڵە جیاکەرەوەکانی فەلسەفەی مۆدێرن لە هزری پێش مۆدێرنە ، بە گرنگ دەرکەوتنی «سوژە» لە ڕەوتی بیرکردنەوەی ڕۆژئاوا دایە . هاوکات لەگەڵ سەرهەڵدانی فەلسەفەی دێکارت و وروژاندنی بابەتی «من بیردەکەمەوە ، کەوایە هەم» ، سوژە…

فینۆمینۆلۆجی «ئەویدی بوونێتی»

    بەشی چوارەم     ئێمانوێل لێڤیناس لە چاوپێکەوتنێکدا لە ساڵی ١٩٨١دا دەڵێت : «من هێشتا لە ڕووی میتۆدۆلۆجی و تێڕوانینی فەلسەفی خۆم بە فینۆمینۆلۆج دەزانم» ئەو هەروەها لە درێژەی قسەکانیدا دەڵێت کە «فینۆمینۆلۆجی شێوازی بیرکردنەوەیەکە ، لە مەڕ…

« ئەخلاق»ی لێڤیناس

    بەشی سێهەم        مایکڵ پاڵمێر لە کتێبی « پرسە ئەخلاقیەکان »دا کە بە شێوەی ڕێکەوت ساڵی چاپ و بڵاوبوونەوەی لە زانکۆی تۆرنتۆ هاوکات بوو لەگەڵ ساڵی کۆچی دوایی لێڤیناس ، فەلسەفەی ئەخلاقی بە سەر دوو ڕەوتی سەرەکیدا واتا ئەخلاقی نۆڕماتیک و بان…

ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ «لێڤیناس»

 بەشی دووهەم   لە نەریتی فەلسەفی ڕۆژئاوادا ، بیرکردنەوە هاوسەنگە لەگەڵ مەعریفە و بابەتەکەشی بوون یان وجوودە .لە دەقی ئەم یەکێتیەی نێوان بیرکردنەوە لە پێگەی مەعریفەدا و بوون لە پێگەی بابەتی مەعریفەدا ، «جیاوازی» لە چوارچێوەی «حەقیقت»دا ،…

«سەرهەڵدانی» لێڤیناس

   بەشی یەکەم      کاڕڵ مارکس لە پاش وتاری کتێبی مێژوو هەژێنی «کاپتال» دا ، ئەرکی فەلسەفی خۆی سەراوبن کردنی «دیالێکتیک»ی گەورەترین فەیلەسووفی ئایدیالیست واتا هیگڵ پێناسە دەکات . بە بڕوای مارکس دیالێکتیکی هیگڵ لە سەر سەری ڕاوستاوە وە بۆ…
error: Content is protected !!