هێلەک زەردەکانی فەڕەنسا

ئه‌بوبه‌كر جاف – شکستی دیموکراسی و نوێنەرایەتی پەرلەمانی و بە ئاسۆییکردنی دیموکراسی

2018 french yellow vest
316

۱ ـ دیموکراسی نوێنەرایەتی و پەرلەمانی لە ڕۆژئاوادا، لە ناو گیروگازو بە گیروگرفتکردن و بە کێشەکردندایە. خەمی ڕۆژانەی مرۆڤێک ناکرێت لە ناو پێشنیارو پرۆژەو چاوەڕوانی بیرۆکراتییەتی دەزگای پەرلەمان و بیرۆکراتییەتی دەزگا حکومییەكاندا بێت. زۆرینەی پەرلەمانیی هەر هێزێک، ناکاتە مافی ڕەهاو مافی زۆرینە لە پەسەندکرن و جێبەجێکردنی یاسایەک، کەمینەگەلێکیش هەن دەبێت ئەوانیش لە ناو بەرژەوەندی و پرۆژەی خۆیاندا ڕێزلێگیراو و زەمانکراو بن.

لە پەرلەمان و دامودەزگا حکومییە هەڵبژێردراوەکاندا چینێک دروست دەبێت کە سەرقاڵی هەیمەنەو خۆبەرهەمهێنانەوە و ستراتیژی خۆبەرهەمهێنانەوە بن. نوخبەیەکی ئەرستۆکرات و بیرۆکرات لە پەرلەمان، لە میانەی کاری یاسایی و ڕۆتینیات و بیرۆکراتییەتی دەستورو کارە یاساییەکاندا تا بێت لە خەڵک دوور دەکەونەوە.

 

۲ـ بۆ ئەوەی خەمی ژیان و بژێوی خەڵک لە دەست بیرۆکراتییەتی یاساو نوخبەیەکی بیرۆکرات و ئەرستۆکراتی ڕزگار بکرێت، بۆ ئەوەی هەمیشە فشارو هێزی بەرەنگاری ئامادەبێت، هەمیشەیی و بەردەوامبوونی خەڵک و هوشیاری کۆمەڵانی خەڵک، دەبێت گەورەتر لە پەرلەمان و گروپی نوێنەرەکان هێز هەبێت، ئەم هێزەش گەورەتر لە چاوەڕوانی چوارساڵی گەمەی هەڵبژاردن و دەموچاوگۆڕینی نوێنەرەکان، گەورەتر لەمانە بوونیان هەبێت. لێرەوە سەندیکاو ڕێكخراوە مەدەنی و نا حکومییەکانیش لە سەروبەندی ئاوابوون و بە بیرۆکراتبووندان، سەرباری ئەوەی ئەم سەندیکا، ڕێکخراو دامودەزگا مەدەنی و فشارهێنەرانە بوونە بە بەشێک لە گەمەکانی دەسەڵات و بەرهەمهێنانەوەو درێژکردنەوەی دەسەڵات و تەنانەت شەرعییەت بەخشینیش. لێرەوە بڕێکی زۆر، ئێمە لە بەرانبەر ئەم فۆرمە کلاسیکییەی ڕێکخراوەکانی فشاردا، ڕوبەڕوین بە گەمەی دەسەڵات و یارییە نەبیراوەکانی و خۆ بەرهەمهێنانەوەی دەسەڵات لە بەرگی ئۆپۆزسیۆن ودام و دەزگای مەدەنیدا.

 

۳- دابەشبوونی کایەو مەیدانی سیاسیی فەڕەنسی بە سەر چەپ و ڕاستدا بو زیاتر لە نیو سەدە، مرۆڤ و جڤاکی فەڕەاسی ماندوکرد بێ ئەوەی شتێکی نوێ پێشکەش بکەن. پاشەکشەی (حزبی سۆسیالیست) کە نوێنەرایەتی زۆربەی هەرە زۆری چەپەکانی فەڕەنسای دەکرد، لە دەسەڵاتیشدا بڕێکی باش پشگیری چەپی پەڕگیرو ناوەڕاستی لە گەڵ بوو. بەڵام حزبی سۆسیالیستی فەڕەنسی پاشەکشەی کرد. ڕاستەکانی فەڕەنساش لە ناو کەڵکەڵەو مەیلێکی فاشیستی و ناسیۆنالیستیدا، لە ناو پێداگیرییەکی زۆر موزایەدەیی لە سەر ناسنامەو هەویەتی فەڕەنسی، قسەوباسێک نەبوو لە سەر خەمی ژیان و بیمەی ژیان بۆ هاوڵاتییەکی فەڕەنسی. لێرەوە (ئیمانوێل ماکرۆن)  وەک ئەلتەرناتیڤێکی ناوەڕاست بۆ ئەزموونێکی جیاواز لە چەپ و ڕاست هەڵبژێردرا.

 

2018 french yellow vest
Stop Macron

٤ـ وەک باسمانکرد ناشکرێت چوارساڵ خۆ ڕاگرتن و ئارامی تا لە هەڵبژاردنێکی دیکەدا دەمووچاوەکان بگۆڕن. وەک وتمان دەبێت خەڵک لێرە بێت، خەڵک گەورەتر لە پەرلەمان و دام و دەزگاکان.

 

٥ـ خەڵک وەک سوژەیەکی سیاسیی، وەک سوبژێکتیڤیتەی سیاسیی، وەک بونێک لە پرۆسێسدا (الصيرورة) کە دەبێت هەمیشە خۆی بەرهەمبهێنێتەوەو لێرە بێت، لە هەناوی دەسەڵات و گەمەو ستراتیژی دەسەڵاتدا ئەکتی بەرەنگاری سەر ڕێگا بخات. خەڵک لە ناو هێڵەکانی بەرەنگاریدا سەرقاڵی بە کەمینەییبوایی زیاترن. کەمینەیی و بە کەمینەییبوونێکی گەریلایی کە ناگیرێت و خزو سرک و لوسە.

 

٦ـ لەگەڵ خەڵک و کۆمەڵانی خەڵکدا، ئێمە ڕووبەڕوی هوشیارییەکی شۆڕشگێڕی و ڕادیکاڵین، هوشیارییەک کە دەزانێت دەسەڵات چۆن گەمە دەکات و چۆن کێشە بە کێشە تێدەپەڕێنێت، دەسەڵاتێک کە بە دەیان فۆرمی فڕوفێڵئاساو گەمەی شاراوە دەیەوێت خۆی دەرباز بکات. خەڵک لێرەدا پووشی دەم بای میدیا نییە، خەڵکێک نییە لە بەرانبەر هەواڵەکانی کاتژمێر هەشتدا، دەسەڵات و دیسپۆزیتیڤ و گەمەکانی دەسەڵات چی بوێت، بەو شێوە فۆرمولەی دەکات و ئاڕاستەی دەکات. وشیاری خەڵک گەورەترو مەزنتر لە بەرزی و نزمی هەواڵەکانی سەعات هەشت و لە بیرکردنی پرس و کێشەیەک و بەرکەوتن و ڕوبەڕوبوونەوە بە کێشەو پرسێکی دیکەی دروستکراو.

Protesters wearing yellow vests (gilets jaunes) do a human pyramide as they demonstrate against rising costs of living they blame on high taxes in Paris, on December 15, 2018. – The “Yellow Vests” (Gilets Jaunes)

۷- بۆ ئەوەی خەڵک بەردەوام لێرە بێت، هەمیشە ئامادەبێت، هاوڕێ لە گەڵ وشیارییەکی ڕادیکاڵ و شۆڕگێڕیدا(کە سروستێکی مرۆڤ و جڤاکی فەڕەنسییە بە پلە ئیمتیاز)، وە ئەم خەڵکە وەک سوژەو سوبژێکتیڤتەی سیاسیی لێرە بێت، وە خەڵک و کۆمەڵانی خەڵک شەو و ڕۆژ لە سەر شەقام بن، لە لایەکی دیکەشەوە خواست و ئیرادەو ئاگاییەک هەبێت بۆ دیموکراسییەکی ڕادیکاڵ و ڕادیکاڵیزەکردنی دیموکراسی، وە نەهێڵین دیموکراسییەکەش وەک بەرهەم و پێدراوێکی ئەقڵی و شارستانیی بکەوێتە بەردەم هەڕەشە.  لێرەوە کردەی (بە ئاسۆییکردنی دیموکراسی و دیموكراسی ڕاستەوخۆ) و زیادکردن و بە ڕەهاییكردنی دیموکراسی دێتە ئاراوە. به‌مانای  دیموکراسی لە دەست نوێنەرایەتی و پەرلەمانی ڕزگار بکرێت کە بڕێکی زۆر هیرارکی و ستونییە و میکانیزمی خۆ بەرهەمهێنانەوەی نوخبەیەکی ئەرستۆکرات و بیرۆکراتە، وا لەم دیموکراسییەتە بکرێت کە زیاتر وزیاتر خەڵک تێیدا ئامادە بێت بە بەردەوامی و بەوەی بڕێکی زۆر بەشدار بن. وە تەنیا گەمەی هەڵبژاردنی هێزو کەسانێک نەبێت، ، وە تەنیا ماڵ نەبێت بە دەست هێزە سیاسییەکانەوە….کەواتە دەبێت زیاترو زیاتر ئاسۆیی بکرێتەوەو تا دەکرێت لە هیرارکییەت و بیرۆکراتییەت ڕزگار بکرێت، دەبێت خەڵک، کۆمەڵانی خەڵک، زیاترو زیاتر بەشداری خەڵک، زیاتروزیاتری فراوانکردنی بەرەنگاری، وە بۆ ئەوەی ماف و مافی ژیانی خەڵک لە دەست دانوستانی هێزو گروپه سیاسییەکا و گەمە تەقلیدییەکەی ڕزگار بکرێت، دەبێت هەموو شت، یا زۆربەی هەرە زۆری شتەکان لای خەڵک بن.

 

۸ – لێرەدا خەڵک بە هیچ شێوەیەک گوزرشت و دەربڕ نییە لەپرۆلیتاریا بە تاق و تەنیا، چیتر ململانێکان، ئەنتاگۆنیزمەکان لە نێوان دوو چینی بۆرژوا و پرۆلیتاریادا؟نییە بە تێگەیشتنە مارکسییە ئەرسۆدۆکسیەکەی، بەڵکو، لێرەدا ئێمە بەرانبەر گروپ، هێز، چین و توێژگەلی جیاوازو گۆڕا و جۆراوجۆرداین. فرەییەک کە پێکهاتویەكە لە کەمینەکان؛ پرۆلیتاریا، ژنان، قوتابیان، مامۆستایان، فەرمانبەران، بێگانەکان، بێ وەرەقەکان، ڕەش پێستەکان، مسوڵمانەکان…. واتە فرەیی و نا یەکشێوەیی خەڵک لە دەرەوەی نوێنەرایەتیی چەپ و ڕاستی کلاسیکی.

 

۹ـ دروشمەکان، سروودو گۆرانییەکان، لافیتەو ڕەمزو هێماکان وەک سەدەی نۆزدەو بیست باس لە شۆڕشی سەراپاگیرو سەرانسەری ناکەن، باس لە هەڵگەڕانەوەو هەڵکێڕانەوەی سیستەم و نەزمی سیاسیی و دەسەڵاتی سیاسیی ناکەن. بەڵکو خواست و ویستیداواکاری و مافگەلێک لە ؛ بیمەی بێکاری، بیمەی تەندروسی، مووچەیەک کەبە کەڵکی ژیان بێت، کەمکردنەوەی ساڵانی خانەنشینی، ژیانێكی باشتر بۆ پەروەردەی مناڵ و خێزان، كەمكردنەوەی باجەکان….خواستگەلێک کە سەروكاری بە شۆڕش و ڕووخانی دەسەڵاتی سیاسییەوە نییەو، ڕیفۆرمیستییش نین بەڵکو ڕادیکاڵیین.

 

۱۰- ناڕەزایی و هەڵچوون و بەرەنگارییەکان دەسبەرداری فەڕەنسیبوونیان نەبوون، ئاڵای فەڕەنسا، پێداگیری لە ناسنامە فەڕەنسییەکەی شۆڕش و یاخیبوون و ناڕەزایەتییە گەورەکان، بە فەڕەنسی هێشتنەوەو بە فەڕەنسی مانەوەی دروشم و ئیدیاکان و دوورکەوتنەوە لە دروشمی گەردونیی و ئەنتەرناسیۆنالیستیی، پێداگیریی وسروشتی ناسیۆنالیستانەی ئەم جەرەیان و جموجوڵەن لە دەرەوەو لە سەرەوەی ناولێنانە ئایدۆلۆژییەکانی چەپ و ڕاست. ناڕەزایی فەڕەنسییەکان بۆ فەڕەنسییەکان و لە پێناو فەڕەنسییەکاندا. سروشتێکی تەواو نیشتیمانی و سروشت ناسیۆنالیستیی فەڕەنسییه‌.

 

تایبه‌ت به‌ كولتور مه‌گه‌زین
ته‌نها دانانی لینكی بابه‌ت ڕێگه‌پێدراوه‌.

You might also like More from author

Comments are closed.

error: Content is protected !!