Browsing Category

سندوقی فەلسەفی

0

دەسەڵات و بەرەنگاری لای فوكۆ

لە ئێستادا، بە بێ میشێل فوکۆ ناتوانین لە پەیوەندییەکانی دەسەڵات تێبگەین، وەک چۆن بە بێ هۆبزو لیڤیاتان ناتوانین لە دەسەڵات تێبگەین لە سەردەمی مۆدێرندا (وەختێک قسەو باس لە بارەی دەسەڵاتەوە دێتە گۆڕێ خەڵک ڕاستەوخۆ بیر لە بونیادی سیاسی…

سه‌ربه‌خۆیی له‌قاوغی به‌تاڵه‌وه‌ بۆ شكۆمه‌ندی ڕاسته‌قینه‌

ده‌كرێت پرسه‌ ناسیونالستیه‌كان له‌ڕیفراندۆمه‌وه‌ بیگره‌ تاوه‌كو سه‌ربه‌خۆبوون، ‌له‌ناو سێ مۆدێلدا قسه‌ی له‌سه‌ر بكه‌ین. مۆدێلی یه‌كه‌م، مۆدێله‌ كلاسیكیه‌كه‌ی ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌ییه‌، كه‌پێكهاتووه‌ له‌ده‌وڵه‌تێك و نه‌ته‌وه‌یه‌ك. مۆدێلێكی…

گوناهی یەکەم؛ گەندەڵبوون لەبەهەشتەکانی خواوەندەوە

مرۆڤ ئاژەڵێکە دەبێت شوێناکەی لەجیهاندا ڕوونبکرێتەوە، مرۆڤ بونەوەرێکە لەگەڵ نیگەرانیدا  لەدایکدەبێت . مرۆڤ بونەوەرێکە (نیگەرانی) چارەنوسێتی. لەدایکبوونی مرۆڤ لەسەر زەوی  پابەندە بەو هەستە گەورەی کەلەدونیادا تەنیایە، لەبەرامبەر گەردووندا…

كامه‌ پۆپۆلیستی براده‌ر : ئه‌وه‌ی ترامپ یان ئه‌وه‌ی ئادۆلف هیتله‌ر له‌ساڵی ١٩٣٣ ؟!

له‌وه‌ته‌ی ڕاسیزم و بریكست و هه‌ڵكشانی پارتی AFD له‌ئه‌ڵمانیا و ڕاسیزم له‌هۆلاند و نه‌مسا و سویسر سه‌ری ده‌رهێناوه‌؛ كۆی بیرمه‌ندانی دونیا جارێكیتر باس له‌ پۆپۆلیزم (جه‌ماوه‌رخوازی) ده‌كه‌ن . پیته‌ر سلۆته‌ردایك پۆپۆلیزم وه‌ك مه‌ترسیه‌كی…

«کەسی سێیەم»: لە ئەخلاقەوە بەرەو دادپەروەری

بەشی دەیەم ١. لە فەلسەفەی ئیمانوێل لێڤیناسدا، «ئەویدی» لەمیانەی ڕووخسارەوە بۆ سوبێکت دەردەکەوێت و دواتر لەڕێگەی «وتن»ـەوە، بانگهێشتی دەکات بۆ تووندووتیژی نەکردن یان هەمان فەرمانی «مەکوژە». ئەم بانگهێشتنکردنە، بانگهێشتکردنە لە سوبێکت،…

ئێمە لە کوێین، کە بیر دەکەینەوە؟

ئێمە لە کوێین؟ بۆ لێرەین و بۆ کوێ دەڕۆین؟ ئێمە لە کوێن، کە لەناو ئازارە قووڵەکانماندا تەنیا بیرکردنەوە لە تاریکیی خۆ-کوشتن ئارامیمان پێ دەبەخشێت؟ ئەی ئێمە لە کوێین، کە لە فڕینمان بۆ خۆشبەختیدا خەریکە تا ئاستی ئاسمان دەفڕین؟ ئایا دەکرێت لە…

دیکتاتۆرە غه‌مباره‌کان

سیاسەت و درۆی ئۆرگانیزەکراو 12 دوابه‌ش                ئەم پەیوەندییە ئاڵۆزەی نێوان هەقیقەتی ئە‌قڵانیەکان و بیروڕا سیاسیەکان، وەک لەو گوتاره‌کانی پێشووماندا سەرەوەدا ئاماژەمان پێدا،  شەڕ و ململانێ  و زۆرانبازیەکی فیکری وئەخلاقیە،…

بۆچی بارزانی به‌دیلی نییه‌؟ زۆڵیزم، به‌ده‌عبابوون و كۆپی شۆپی پاتریاركیه‌ت

‌                            زۆڵیزم ، به‌ده‌عبابوون و كۆپی شۆپی پاتریاركیه‌ت -كێ بتوانێت به‌رگه‌ی به‌ده‌عبابوون و به‌باستاردبوون بگرێت، ده‌توانێت گۆزه‌یه‌ك له‌په‌رستگای كولتوری خواوه‌نده‌ ئه‌به‌دیه‌كان بشكێنێت، ده‌توانێت ئامێرێكی كۆپی…

چۆن دونیای خۆمان ده‌گۆڕین!

سیاسەت و درۆی ئۆرگانیزەکراو 11 بیڕوڕاکان و گۆڕانکاری ئیدی له‌نێوان بیروڕاکان و ڕاستیه‌کانی دنیای ده‌ره‌وه‌ی ئێمه‌دا په‌یوه‌ندیه‌ک هه‌یه‌ پێویستی به‌دۆزینه‌وه‌ی توخمه‌ پێکهێنەرەکانێتی، پێویستی به‌هه‌ڵوێسته‌کردن هه‌یه‌ له‌سه‌ری بۆ که‌شفکردنی…

کێ شه‌ڕی درۆی ئۆرگانیزه‌ ده‌کات

!سیاسه‌ت و درۆی ئۆرگانیزه‌کراو 10 فه‌یله‌سوف و هونه‌رمه‌ند و ڕۆشنبیر و ئه‌دیب و سیاسی ڕاستەقینە،  له‌گه‌ڵ درۆی سیاسه‌تدا ده‌که‌ونه‌ ململانێه‌وه‌. ئه‌م ناکۆکیه‌ی نێوان هه‌قیقه‌تی ئه‌قڵانی ودرۆی سیاسی، له‌لایه‌ن فه‌یله‌سوف و…

ڕۆشنبیرو ده‌نگدانه‌وه‌ی پێچکه‌کان له‌نێوخۆیاندا

سیاسەت و درۆی ئۆرگانیزەکراو  9    ده‌نگدانه‌وه‌ی پێچکه‌کان ئه‌م ماشێنه‌  پێدا له‌خولانه‌وه‌ی پێچکه‌ بچوکه‌کان پێکهاتووه‌، به‌جۆرێک ئه‌م پێچکه‌ ئه‌ویتر ته‌واو ده‌کات. له‌ڕاستیدا تێگه‌یشتنمان بۆ تۆتالیتاریزم، بۆ سوستێمی فاشیزم و فیگوری…

بەرپرسیاریەتی: بارمتەی «ئەویدی» بوون!

بەشی نۆهەم ئێمە هەموومان لەبرامبەر هەموو کەسدا بەرپرسین، بەڵام من لە هەموو کەس زۆرتر! (ئالیووشا – ڕۆمانی: برایانی کارامازۆف) «ئەویدی» لەمیانەی ڕووخسارەوە خۆی بۆ سووژە دەردەخات و لەڕێگەی «وتن»یشەوە، سووژە بۆ تووندووتیژی نەکردن یان هەمان…